02 Wiosna w Piotrogrodzie Весна в Петрограде

Материалы разные

Европа в семье. Время перемен. Мария Чапская.

003 Czas odmieniony

002 Część druga. Rewolucja


Jуzio skończył szkołę oficerską Korpusu Paziуw, przemianowaną po
rewolucji lutowej na Uskoriennyje kursy praporszczikow[248], Staś nie zdążył
skończyć swojej artyleryjskiej szkoły i wstąpił do wojska jako szeregowy.
Pojechałam wtedy do Petersburga, od niedawna Piotrogrodu, aby się widzieć
z braćmi. Bardzo obawialiśmy się dla Jуzia służby wojskowej ze względu na
jego zawsze słabe płuca. Mieszkałam w Carskim Siole, gdzie pan Iwanowski,
wychowawca braci, prowadził rodzaj bursy. Spędzali tam pewien czas dla
przygotowania rosyjskich egzaminуw maturalnych: kuzynowie stańkowscy
Emeryk i Wojt; Andrzej Bohomolec, pуźniejszy znakomity nawigator, ktуry na małym żaglowcu „Dal” przemierzył w 1933 roku Atlantyk, a po drugiej
wojnie został farmerem kanadyjskim; Aleksander Plater-Zyberk, pуźniejszy
ksiądz, kapelan Żydуw-katolikуw w getcie warszawskim, a następnie
proboszcz ubogiej parafii w centralnej Francji; Eugeniusz Lubomirski,
pуźniejszy zamożny cukrownik małopolski, z kolei łagiernik dalekiej
Pуłnocy, a potem oficer do zleceń i wierny adiutant generała Andersa, i inni
jeszcze. Jуzio mieszkał u wujostwa Meyendorffуw, spotykaliśmy się to u
wuja, to w Carskim.
Aleksander, baron Meyendorff, były członek dwu kolejnych Dum
państwowych, doświadczony polityk, przenikliwy obserwator budzącej się
rewolucji, śledził ze szczegуlną uwagą przebieg posiedzeń Rad Żołnierskich
i Robotniczych, gdzie przemawiali najwybitniejsi bolszewicy i najznakomitsi
mуwcy.
W Smolnym Instytucie – siedzibie Rad Żołnierskich i Robotniczych –
przy dzień i noc trwających obradach ważyły się losy kraju. Kiereński
objeżdżał front, wygłaszając patriotyczne mowy w celu poderwania mas
żołnierskich do nowej ofensywy. Był wspaniałym mуwcą. Ale żołnierz
pragnął pokoju, nie wojny. Dowуdcom nie ufał, od rewolucji spodziewał się
ziemi i wolności. Więzy dyscypliny wojskowej rwały się, masowy,
samowolny odpływ z frontu wypełniał pociągi i dworce tłumem
zbałamuconego rуżnoraką, nieraz sprzeczną, propagandą żołnierstwa.
W parkach, na placach i skwerach cesarskiego Petersburga,
rewolucyjnego Piotrogrodu, koczowały gromadami bure szynele
w oczekiwaniu wypadkуw. Żołnierze leżeli nad sadzawkami carskosielskiego
parku w rozkwicie, pogryzając słonecznikowe ziarna – siemieczki.
Wiosna przechodziła już w lato. Białe noce szumiały gwarem. Ktoś
z tłumu wskakiwał na ławkę lub cokуł pomnika, wykrzykiwał hasła
rewolucyjne albo ogłaszał uchwały powzięte na obradach w Smolnym Instytucie, słuchacze się skupiali, toczyły się ożywione dysputy, namiętne
kontrowersje, obalano rządy, dzielono ziemię, zajmowano fabryki i banki…
W perspektywie Newskiego Prospektu szpica Admiralicji lśniła ostatnimi
promieniami zachodu i purpurową zorzą wschodu. Na posiedzeniach Rządu,
w Radach Żołnierskich i Robotniczych, wiecach kolejarzy, na placach
i ulicach, radzono, radzono, radzono… Chaos ogarniał kraj. Katarzyna
z pomnika na Newskim dzierżyła w prawicy zamiast wydartego jej berła
czerwoną flagę.
Siadywaliśmy na jakimś słońcem wypalonym trawniku i my też
radziliśmy, ale o naszej własnej, niezależnej przyszłości, studiach, podrуżach,
podobnie jak tłum żołnierski nieświadomi tego, co kryje ta wiosenna,
bezkrwawa, rozgadana rewolucja.
W pierwszych dniach listopada nastąpił przewrуt bolszewicki, kraj był
znużony, rozerwany między sprzeczne i ścierające się ze sobą wiary
polityczne, z armią w zupełnym rozkładzie i setkami tysięcy dezerterуw,
oblepiających wszystkie dworce.
Nie chwiejny Kiereński odsłonił nową kartę historii Rosji, ale Lenin
i Trocki. Zwycięstwo przewrotu bolszewickiego wisiało na włosku, jak
stwierdził Lenin, i gdyby tegoż października 1917 roku bolszewicy nie wzięli
władzy w ręce, zdaniem Trockiego, nigdy by pуźniej jej już nie zdobyli.
Bolszewicy obiecywali natychmiastowe zwołanie Konstytuanty, ktуra
miała zdecydować o ustroju kraju, ale gdy została zwołana, oni ją rozpędzili.
Zwalczali karę śmierci w armii i sami z powrotem ją wprowadzili, obejmując
tym dekretem też cywilną ludność. Głosili swobodę dla każdej narodowości,
prawo do niepodległości, zachęcali nawet do oderwania się od Rosji – po to,
by je następnie siłą sobie poddać. Obiecali ziemię chłopom, aby następnie
odbierać chłopom siłą i grozą okrutnych egzekucji wszystko, co na tej ziemi
wypracowali. I tak nastał уw Rossii czornyj god[249].

 

Хузио окончил школу офицеров корпуса Пазиу, переименованную в честь
Февральской революции на Ускориенских подготовительных курсах[248], у Стася не было времени.
закончить артиллерийскую школу и вступить в армию в качестве рядового.
В то время я ездил в Санкт-Петербург, недавно, чтобы посмотреть.
с моими братьями. Мы очень боялись за военную службу Юзии из-за того.
его всегда слабые легкие. Я жил в Царском Шоле, где господин Ивановский,
репетитор братьев, управлял чем-то вроде бурсы. Они провели там некоторое время для
подготовка к российским экзаменам на степень бакалавра: двоюродные братья Станковы
Эмерич и Войт; Анджей Богомолец, позднее отличный штурман, который
на маленьком паруснике «Дал» пересек Атлантику в 1933 году, и после второго
войны стал канадским фермером; Александр Плятер-Зиберг, потом
священник, иудейский католический капеллан в Варшавском гетто, а затем
Пастор бедного прихода в центральной Франции; Евгений Любомирский,
более поздний богатый сахарный завод Малопольши, в свою очередь, гульгатор далекого
В полночь, затем офицер по приказам и верный адъютант генерала Андерса, и другие.
Но… Хузио жил с дядей Мейендорффиу, мы познакомились на
Дядя, это в Царском.
Александр, барон Мейендорф, бывший член двух Дюма.
государство, опытный политик, проницательный наблюдатель за пробуждением…
революции, с особым вниманием следил за заседаниями Солдатских Советов.
и рабочих, где самые выдающиеся большевики и самые выдающиеся
припадки.
В Смольном институте — резиденции Солдатских и Рабочих Советов —
День и ночь продолжающиеся обсуждения взвесили судьбу страны. Kiereński
он ходил по фронту, произносил патриотические речи, чтобы собрать мессу.
…к новому наступлению. Он был великим бойцом. Но солдат
он хотел мира, а не войны. Он не доверял командирам, он ожидал от революции.
земли и свободы. Связи военной дисциплины были нарушены, массово,
произвольный слив с передних заполненных поездов и станций с толпой.
Меня ограбила порой противоречивая пропаганда солдат.
В парках, скверах и скверах Императорского Санкт-Петербурга,
революционного Петербурга, они блуждали в скоплениях буре-чинчин.
в ожидании несчастных случаев. Солдаты лежали над царскосельскими прудами.
парк в цвету, кусают семена подсолнуха — саженцы.
Весна была уже летом. Белые ночи шумно шумели. Кто-нибудь
из толпы, прыгнул на скамейку или пьедестал памятника, выкрикивал лозунги.
революционные или объявленные резолюции, принятые на сессии в Смольном.
Институт, слушатели были сосредоточены, были живые споры, страстные…
споры, правительства были свергнуты, земли разделены, заводы и банки заняты…
В перспективе Нового проспекта, плевок Адмиралтейства блистал последним.
лучи запада и пурпурное правление востока. На правительственных встречах,
в Солдатском и Рабочем Советах, на митингах железнодорожников, на площадях.
и на улицах, совет, совет, совет… Хаос поразил страну. Екатерина
от памятника Невскому, который она держала на правой руке вместо скипетра.
красный флаг.
Мы сидели на каком-то загорелом газоне, и мы тоже…
мы консультировали, но о нашем собственном независимом будущем, учебе, путешествиях,
как толпа солдат, не знающих, что скрывает эта весна,
бескровная, разговорчивая революция.
В первые дни ноября в стране было большевистское восстание.
уставшие, разорванные между конфликтующими и противоречивыми убеждениями
политический, с армией в полном разгаре и сотнями тысяч дезертиров,
застрял на всех станциях.
Не шаткий Киренский открыл новую страницу в русской истории, а Ленин.
и Троцкого. Победа большевистского переворота висела на волоске, как…
сказал Ленин, и если бы большевики не взяли тот же октябрь 1917 года.
По словам Троцкого, они бы никогда больше не получили власть в своих руках.
Большевики пообещали немедленно созвать Учредителя, который
она должна была принять решение о режиме в стране, но когда ее вызвали, ее оттолкнули.
Они сражались со смертной казнью в армии и вернули ее, в том числе…
с этим указом, также и гражданское население. Они проповедовали свободу для каждой национальности,
Право на независимость они даже призывали к тому, чтобы оторваться от России — за это,
а затем насильно сдать их. Они обещали землю крестьянам, что потом
отнять у крестьян силой и ужасом жестоких казней все на этой земле.
у них получилось.
И так появился черный герб Росси[249].

 


Материалы разные

Европа в семье. Время перемен. Мария Чапская.

003 Czas odmieniony

002 Część druga. Rewolucja